Monde­linge vragen over afschot edel­herten en uitplaatsing Konik­paarden in de Oost­vaar­ders­plassen


Door Leonie Vestering
Commissie Duurzaamheid van 26 september 2018
Agendapunt 9: Voortgang beleidskader beheer Oostvaardersplassen


1. Welke status heeft dit debat wanneer de gedeputeerde zijn conclusies al heeft getrokken?
2. Wat was uw haast waardoor u niet eerst de uitkomsten van de commissie kon afwachten alvorens u over ging tot het nemen van een besluit?

3. GS vermeldt in de opdracht dat SBB verantwoordelijk en aansprakelijk blijft voor de juiste naleving van deze opdracht (pagina 2). Erkent de gedeputeerde dat de verantwoordelijkheid voor het welzijn van de grote grazers niet bij Staatsbosbeheer maar bij de provincie ligt of bij het rijk? En dat de controle op deze taak bij de provincie ligt?
4. Hoe wordt ervoor gezorgd dat de sociale structuren binnen de groep zo min mogelijk worden aangetast? Graag een inhoudelijk antwoord en niet slechts een verwijzing naar Staatsbosbeheer. Als verantwoordelijke voor het dierenwelzijn in de Oostvaardersplassen verwachten wij dat de gedeputeerde een inhoudelijk antwoord heeft.
5. Hoe wordt voorkomen dat jongen zonder moeder achterblijven in de Oostvaardersplassen? Graag een inhoudelijk antwoord en niet slechts een verwijzing naar Staatsbosbeheer. Als verantwoordelijke voor het dierenwelzijn in de Oostvaardersplassen verwachten wij dat de gedeputeerde een inhoudelijk antwoord heeft.

6. Op pagina 3 van de opdrachtbrief: “De onder voorwaarde drie voornoemde middelen mogen ook gebruikt worden bij het doden van onbeschermde dieren, verwilderde dieren en exoten in het aangewezen gebied”.
Vanwaar dit lid?
7. Welke andere dieren wil GS nog meer gaan schieten?
8. Wat is de noodzaak om dit artikel op te nemen in deze opdracht aan Staatsbosbeheer?

9. Kan de gedeputeerde uitleggen wat bedoeld wordt met: “Door in dit besluit het gebruik van een geluiddemper toe te staan voor het doden van onbeschermde diersoorten, verwilderde dieren en exoten, kan deze ook worden gebruikt in andere besluiten op grond waarvan de personen in dienst van SBB grote hoefdieren mogen afschieten.”? Graag een reactie.

10. Wordt PS ook geïnformeerd over de actuele telgegevens die rond 15 november worden ingediend bij de provincie door SBB?
11. Kunt u toezeggen niet over te gaan tot het doden van dieren voordat de actuele telgegevens bekend zijn, en besproken zijn in Provinciale Staten?
12. En krijgt PS dan de mogelijkheid om (indien nodig) bij te sturen naar aanleiding van deze tussentijdse gegevens?

13. Op pagina 8: “Anticonceptie staat bovendien de ontwikkeling van een gezonde natuurlijke populatie met voldoende genenvariatie in de weg.” Houdt u dan met uw besluit tot afschot wel rekening met de ‘genenvariatie’ in de populatie?

14. Wat de Partij voor de Dieren opviel is dat in de opdracht zélf méér tekst gewijd wordt aan de passage over het ter beschikking stellen van de geschoten edelherten om ze op te eten, dan aan dierenwelzijnspassages. Dit is wat ons betreft tekenend voor de barbaarse aard van de opdrachtbrief. Graag een reactie van de gedeputeerde.

15. Pagina 6 van het rapport van de RDA: “Indien gekozen wordt voor afschot kan dit in onze ogen verantwoord worden uitgevoerd mits goed voorbereid en mits de ervaring die is opgedaan met bijvoorbeeld het vroeg reactieve beheer benut wordt.”

Wederom pagina 6: “De Raad geeft u in overweging om in aanvulling op de bestaande regelgeving ten aanzien van vangen, transport en afschot en de handhaving hierop een opdracht te verstrekken aan een aantal mensen met gezag en kennis van het welzijn van de dieren. Deze personen kunnen de opzet en de uitvoering van de herplaatsing van nabijheid volgen en zonder last of ruggespraak rapporteren over de welzijnsaspecten aan Gedeputeerde Staten. Dit groepje kan ook ter plekke helpen bij het vinden van oplossingen als er calamiteiten zijn.”

Kan de gedeputeerde toezeggen dat er een dergelijke groep deskundigen op het gebied van dierenwelzijn aanwezig zal zijn om toe te zien op het welzijn van de dieren tijdens de uitvoering van de reset?

16. Het uitplaatsen van de Konikpaarden wordt nu een ‘pilot’ genoemd. Gaan we niet een herhaling van de situatie die we hier hebben elders veroorzaken?
17. Hoe rijmt de gedeputeerde dat het college wil voorkomen dat uitgeplaatste grazers elders worden afgeschoten terwijl het college ze hier wel wil afschieten?

18. Pagina 2 van het rapport van de RDA: “De RDA heeft bij het opstellen gebruik gemaakt van zijn afwegingskader en heeft in het licht van het korte tijdsbestek de zienswijze gebaseerd op direct beschikbare kennis en inzichten zonder aanvullend onderzoek. Het onderwerp en de grote maatschappelijke belangstelling rechtvaardigen een langer tijdbestek, maar het is duidelijk dat vanwege de plannen van de provincie deze tijd nu niet beschikbaar is.”

En op pagina 7: “Het risico bestaat dat door de tijdsdruk onzorgvuldigheden in de voorbereiding en uitvoering toenemen.”

Uit de argumentatie, niet uit het handelen, van de provincie wil GS laten blijken erg begaan te zijn met het dierenwelzijn van de edelherten en Konikpaarden. Vanwaar dan deze haast die ten koste gaat van zorgvuldigheid en dierenwelzijn?

19. Waarom is er geen presentatie geweest van het SWECO-rapport?
20. Komt dit nog in een andere commissie?

21. In het SWECO-rapport wordt regelmatig aangegeven dat er overdag (en ’s nachts) niet wordt gejaagd (maar alleen ’s ochtends en ’s avonds), zoals op pagina 13: “Overdag wordt er in het gebied niet gejaagd, zodat de ganzen het grootste deel van de dag ongestoord kunnen foerageren.”

En ook op pagina 26: “Daar komt bij dat de intensivering van het afschot beperkt en tijdelijk is (binnen een jaar en alleen in vroege ochtend en avond, beperkt aantal schoten) en lokaal.”

En weer op pagina 30: “Het voorgenomen afschot van edelherten vindt in de vroege ochtend en tot in de avond plaats en daarmee binnen de periode waarin vleermuizen actief zijn.”

Maar op pagina 31 staat weer: “Voor het afschot zullen per nacht enkele schoten worden gelost (…)”

Op welke momenten wordt er nou afgeschoten? Alleen ’s ochtends en ’s avonds of ook ’s nachts en overdag?
22. Waarom staat in de opdrachtbrief aan SBB dat er 24 uur per dag mag worden gejaagd terwijl in het SWECO-rapport staat aangegeven dat alleen ’s ochtends en ’s avonds kan worden gejaagd omdat anders de overlast voor vogels in het gebied te groot is?
23. Waar is de garantie dat er niet overdag en ’s nachts wordt geschoten?

24. Op pagina 13 van het SWECO-rapport: “Omdat er tussen de verstoringscontouren nog voldoende ruimte moet zijn om te foerageren, moet er rekening worden gehouden met een extra buffer rond het verstoringsgebied. In dit kader wordt geschat dat als er op meerdere locaties tegelijk wordt geschoten, nog minimaal de helft van het grazige gebied beschikbaar blijft om ongestoord te foerageren.” Zo valt er te lezen.

Dit gaat alleen op als de uitwijkende vogels direct naar een gebied vliegen waar op dat moment niet wordt gejaagd. Het lijkt me voorstelbaar dat ze dat niet direct doen, waardoor ze wellicht meerdere keren kort op elkaar moeten uitwijken naar andere locaties, wat veel energie kost en stress veroorzaakt.
In hoeverre klopt dit vermoeden?
25. En heeft u onderzocht wat dit voor effect heeft op de vogels?

26. Is de gedeputeerde van mening dat er voor de opdracht om grote aantallen gezonde edelherten en hun jongen te doden voldoende maatschappelijk draagvlak is?


Bijlagen:

- Opdracht tot afschot edelherten aan Staatsbosbeheer

- Advies Raad voor de Dierenaangelegenheden

- Rapport SWECO